STEM o‘yinchoqlari nima degani? Oddiy so‘zlar bilan tushuntiramiz
Farzandingizga oddiy plastik mashina yoki qo‘g‘irchoq olib bersangiz, u bir-ikki kun o‘ynab, keyin chetga surib qo‘yishini payqaganmisiz? Bu oddiy holat, chunki bunday o‘yinchoqlar bolaning aqlini charxlamaydi.
Bugungi kunda butun dunyoda ota-onalar STEM o‘yinchoqlarini tanlashmoqda. Bu nom biroz murakkab eshitilishi mumkin, lekin aslida hammasi juda oddiy!
Bu qanday qisqartma?
STEM (stem) — bu to‘rtta inglizcha so‘zning bosh harfidan olingan:
Science (Fan) — kimyo, biologiya, tabiatni o‘rganish.
Technology (Texnologiya) — kompyuterlar, gadjetlar, narsalar qanday ishlashini tushunish.
Engineering (Muhandislik) — qurish, konstruksiya qilish, motorlar.
Math (Matematika) — raqamlar, mantiq, hisob-kitob.
Oddiy qilib aytganda: bu bolani amaliyot orqali o‘rgatadigan o‘yinchoqlar. Bu formulalar yozilgan zerikarli darslik emas, balki bolaning o‘zi kashfiyot qiladigan qiziqarli o‘yindir.
Ularning asosiy farqi nimada?
Oddiy o‘yinchoq shunchaki ko‘ngilochar vazifani bajaradi. STEM o‘yinchog‘i esa bolaning oldiga vazifa qo‘yadi. Bola mashinani shunchaki haydamaydi, u mashinani o‘zi yig‘adi, mashina qanday harakatga kelishini o’rganadi va nega mashina tez yoki sekin yurishini bilib oladi.
STEM o‘yinchoqlariga misollar:
- Motorli qurilmalar: Bola o‘z qo‘li bilan kichik tegirmon yasaydi. Batareyani qo‘yganda esa, tegirmon qanday qilib o‘z-o‘zidan aylana boshlashini hayrat bilan tomosha qiladi.
- Yosh kimyogar to’plami: Uy sharoitida, xuddi kinolardagidek, otilib chiqadigan "vulkan" yasash yoki chiroyli toshlar (kristallar) o‘stirish.
- Aqlli robot-kirpi: Bolangiz robotni bo‘laklardan o‘zi yig‘adi. Eng qizig‘i, bu robot chapak chalganda harakatga keladi — go‘yo u jonli hayvondek!
- Elektronik to‘plam: Hech qanday murakkab asboblarsiz va xavfli usullarsiz (paykasiz), bolaning o‘zi ishlaydigan radio yoki uy signalizatsiyasini yig‘adi.
Nima uchun bu O‘zbekistondagi bolalar uchun muhim?
Dunyo o‘zgarmoqda. Ertaga Toshkentda va butun dunyoda eng nufuzli kasblar — bu IT-mutaxassislar, muhandislar, arxitektorlar va olimlardir. STEM o‘yinchoqlari shu ko‘nikmalar uchun poydevorni hoziroq qo‘yishga yordam beradi.
Bunday o‘yinlar nimalarni rivojlantiradi:
- Mantiq: bola sabab va oqibatni tushunadi ("agar buni bunday qilsam — mana bu natija chiqadi").
- Tanqidiy fikrlash: agar birinchi marta o‘xshamasa, taslim bo‘lmay yechim topish qobiliyati.
- O‘ziga bo‘lgan ishonch: "Men haqiqiy robotni o‘zim yig‘dim! Men hamma narsani uddalay olaman!"
STEM o‘yinchoqlari — bu farzandingizning kelajagiga va intellektiga tikilgan sarmoyadir. Bu zerikarli o‘qishni qiziqarli sarguzashtga aylantirishning eng yaxshi yo‘li.
Farzandingizga shunchaki o‘yinchoq emas, foydali hobbi sovg‘a qilishni xohlaysizmi?
Bizning do‘konimizda har qanday yoshdagi bolalar uchun tushunarli va qiziqarli bo‘lgan eng yaxshi STEM to‘plamlarini saralab oldik. Katalogimizga o‘ting va farzandingizning kelajakdagi muvaffaqiyati uchun ilk qadamni hoziroq qo‘ying!